THÁNH
TÔMA TRẦN VĂN THIỆN
(1820-1838)
Chủng
sinh, trẻ người nhưng
không non dạ
Tôma
Trần Văn Thiện sinh tại
Trung Quán, tỉnh Quảng Bình,
năm 1920, trong một gia
đình đạo đức
đã trải qua hai đời
tin theo Ðạo Chúa.
Tôma
Thiện từ nhỏ đã tỏ
ra đạo đức khôn ngoan
và lễ độ. Năm lên
8, cậu đã theo học chữ
Nho với cha Thọ. Sau khi đã
học tiếng La Tinh với
Cha Wial, năm 18 tuổi, Tôma Thiện
được giới thiệu
vào Chủng Viện Di Loan, Quảng
Trị, do Cha Candalh (cố Kim)
điều khiển. Bình minh sáng
mùng 6 tháng 6 năm 1838, quân lính
mở cuộc phong tỏa Di Loan,
lùng bắt cố Kim về tội
cả gan thiết lập một
trường đạo ở
đây. Cố Kim đã kịp
trốn thoát. Ðám lính liền bắt
một số giáo hữu, trong
đó có hai chị em Tôma Thiện
cũng vừa mới tới
Di Loan. Tất cả đều
bị giải về Quảng
Trị.
Trong
khi hỏi cung, thấy Tôma Thiện
khôi ngô tuấn tú, đối đáp
nhanh nhẹn hoạt bát, có vẻ
con nhà nho sĩ, các quan nghi ngờ
cậu là đồ đệ
của đạo trưởng,
càng giữ lại lâu để
vặn hỏi cặn kẽ hơn.
Tôma khai mình mới từ Quảng
Trị vào, chưa kể gặp
cố Kim (Cha Candalh), nhưng hiên
ngang xưng mình là người
có đạo, không chút sợ hãi.
Cậu xác quyết một lòng
thờ phượng Thiên Chúa tạo
thành trời đất, thà chết
chẳng thà bỏ đạo.
Trước
sự cứng cỏi của
chàng thanh niên 18 tuổi, quan
thẩm tra bèn quay sang đấu
dịu: “Cậu là con nhà nho sĩ,
tương lai cậu sẽ tốt
đẹp. Nếu cậu bỏ
đạo, tôi sẽ gả con
gái cho, và liệu cho cậu nên
quan”.
Tôma
Thiện ngẩng đầu lên,
chỉ trời mà nói: “Tôi ao
ước chức tước
ở trên trời mà thôi, còn
phẩm hàm ở đời này
tôi chẳng màng.”
Câu
nói khí thái của Tôma Thiện
làm cho quan không còn bình tĩnh được
nữa. Ông quát tháo ầm
ĩ và truyền cho lính: “Ðem nó
nọc xuống, đánh một
trận cho nó biết thân.”
Dưới
trận mưa đòn, anh hùng trẻ
tuổi Tôma Thiện chẳng
chút sờn lòng. Cậu còn sung
sướng nói lên: “Ôi hạnh
phúc thay tôi được đổ
máu vì Chúa”.
Sáng
hôm sau, ngày 18-7-1832, lính đưa
vào nhà lao một người tù
mới, Cha Jaccard. Tôma Trần
Văn Thiện hết lòng cám
đội ơn Chúa đã ban
cho mình một vị linh mục
để chia vui sẻ buồn
cùng để gíup cậu nung thêm
ý chí phấn đấu đón
nhận những cực hình đang
chờ đợi tiếp sau.
Ngày 16-8, cha Jaccard và Tôma Thiện
lại bị đưa ra pháp
trường, không phải để
chịu chết mà là để
nhận một trận đòn
nữa đau đớn hơn.
Một
hôm, cửa ngục lại mở.
Lần này có mấy cụ đồ
vào “thăm” cậu Thiện. Vì
nghe biết tiếng cậu, các
cụ tự cho mình “lỗi đạo
với thầy Khổng Tử
nếu không đến giục
cậu cải tà quy chánh”. Các cụ
trưng đủ mọi lý lẽ
và lời hay ý đẹp của
thánh hiền để làm mềm
lòng cậu Thiện cho cậu
bỏ đạo. Tôma Thiện
không buồn đáp một lời
khiến các cụ thất vọng
kéo nhau rút lui, vừa đi vừa
lẩm bẩm: “Ngu giả bất
cập. Sách nói không sai”.
Ngày
18-9-1832, vua Minh Mạng châu phê
bản án tử hình Cha Jaccard và
Tôma Thiện. Ngày 21-9, một toán
lính cùng hai võ quan cưỡi ngựa
vào ngục thất. Bản án
được tuyên đọc.
Lính điệu cha Jaccard và Tôma
Thiện ra pháp trường. Nơi
xử là Phan Biều, bên kia sông,
đối diện với thành
Quảng Trị.
Theo
yêu cầu của Cha Jaccard, lính
cho Cha và Tôma Thiện cùng quỳ
mặt đối mặt nhau.
Hai dây thòng lọng tròng vào cổ
hai Cha con. Hồi chiêng trống
vừa dứt, Tôma Thiện ngước
mắt trông lên trời, quân lính
hai đầu dây, nắm kéo dây
thật mạnh. Tôma Thiện
gục đầu tắt thở.
Sau khi chứng kiến cái chết
anh hùng của cậu chủng
sinh can đảm, Cha Jaccard cũng
đưa cổ ra, chịu hành
hình y như vậy.
Tôma
Trần Văn Thiện được
Ðức Lêô XIII tôn phong Chân Phước
ngày 27-5-1900. Tên của vị Anh
Hùng Tuổi Trẻ được
Ðức Gioan Phaolô II chính thức
và long trọng ghi vào sổ các
Thánh ngày 19-6-1988.
|
