THÁNH
MATHÊÔ LÊ VĂN GẪM
(1813-1847)
Cựu
chủng sinh chuộc lại một
lần lầm lỡ
Mathêô
Lê Văn Gẫm còn có tên là Lê Văn
Bôi, sinh năm 1813 tại họ
Tắt, làng Long Ðại, xứ
Gò Công, tỉnh Biên Hòa, trong một
gia đình 6 người con, cha
mẹ là người Công giáo sốt
sắng, mẹ ông sống tới
90 tuổi, đã là nhân chứng
cho cuộc điều tra phong
Chân Phước cho con (tháng 5,
1900, Ðức Lêô XIII).
Khi
15 tuổi, Mathêô Gẫm xin vào
Chủng Viện Lái Thiêu, nhưng
hoàn cảnh cha mẹ già yếu
đông các em, nên anh phải bỏ
Chủng Viện về phụng
dưỡng cha mẹ và coi sóc
các em. Cha mẹ lo đôi bạn
cho anh với người Công
giáo đạo hạnh. Sau khi
thành hôn, ông về sống bên quê
vợ tại họ Thành cũng
thuộc Long Ðiền. Vợ chồng
thương yêu nhau và sinh được
4 người con đều giữ
đạo đàng hoàng: con đầu
lòng chết bệnh; con thứ
hai bị chém lúc quân vô đạo
kéo tới đốt nhà thờ
Cầu Ngang; con thứ ba bị
bắt vì đạo, bị thích
chữ “Tả Ðạo” vào mặt
rồi bị thiêu trong khám đường
Bà Rịa năm 1862.
Ông
Lê Văn Gẫm rất hiếu
thảo với cha mẹ, luôn
thăm viếng giúp đỡ
cha mẹ trong tuổi già. Nhưng
ông cũng không thoát khỏi sự
yếu đuối của xác
thịt; ông sa ngã lỗi nghĩa
vợ chồng, sau ông đã hối
cải trở lại và tìm cách
đền tội lập công.
Ông xin tự nguyện giúp đỡ
nhà chung, săn sóc các chủng
sinh và linh mục trong cơn bắt
đạo.
Vốn
là một thương gia (thời
đó gọi là lái buôn) quen việc
tàu thuyền hàng hải, lại
lòng đầy nhiệt huyết
phục vụ việc đạo,
Mathêô Gẫm được Bề
Trên tín nhiệm trao tiền đóng
thuyền để vượt
biển sang Hạ Châu (Singapore,
tức Tân Gia Ba) và Pénang (Malaysia
tức Mã Lai) đón các nhà
truyền giáo cũng như đưa
các chủng sinh đi du học.
Ngày
23-5-1846, thuyền nhổ neo rời
Singapore chở Ðức Cha
Lefèbvre Nghĩa cùng một linh
mục (Cha Duclos Lộ) và 3 chủng
sinh về Sài Gòn. Ngày 6-6-1846, thuyền
tới cửa Cần Giờ
và theo dự tính sẽ có thuyền
tam bản ra đón các đấng.
Vì thuyền về trễ, mất
liên lạc, nên tối hôm sau Mathêô
Lê Văn Gẫm mạo hiểm
kéo buồm đưa thuyền
vào bờ. Việc bị bại
lộ, quân tuần tiễu ập
tới khám xét và bắt tất
cả. Mathêô Lê Văn Gẫm bị
đóng gông và tống ngục,
bị tra tấn khảo của
và dụ dỗ bỏ đạo,
nhưng ông can đảm tuyên
xưng đức tin Công giáo,
thà chết chứ không bỏ
đạo.
Bản
án dành cho ông như sau: “Lê Văn
Bôi - tức lái Gẫm – đã
lỗi luật nước vì
theo tả đạo, vì buôn bán
với người ngoại quốc,
và đem Tây Dương Ðạo
Trưởng vào nước, nó
không chịu quá khóa (bước
qua Thánh Giá), nó không chịu hối
cải, vì vậy qua sang năm,
nó sẽ bị xử trảm,
chiếu theo đạo dụ
của Hoàng đế”.
Vua
Triệu Trị y án tử hình.
Ngày 11-5-1847, Mathêô Lê Văn Gẫm
mặc lễ phúc ung dung hớn
hở tiến ra pháp trường
trong khu vực chợ Ðũi.
Mặc dù ở trong tù Ngài đã
xưng tội nhiều lần,
nhưng thấy có linh mục
lẩn trong đám đông dân chúng
đứng xem. Ngài cúi đầu
làm dấu, lãnh phép giải tội
lần cuối cùng. Tại chỗ
pháp trường, quan cố dụ
dỗ Ngài lần chót, Ngài dõng
dạt tâu thưa: “Tôi là người
có đạo Gia Tô. Tôi đã giữ
đạo này từ hồi còn
thơ ấu, tôi không bao giờ
bỏ đạo được,
dù tôi phải chết cũng không
sợ. Xin quan cứ đem tôi
đi xử!”
Nói
đoạn, Ngài quỳ gối
xuống cầu nguyện và giơ
cổ ra. Tiếng chiêng trống
vừa dứt, đông đảo
người đi xem xúc động
òa khóc, viên đao phủ dường
như mất bình tĩnh, nên đã
vung dao chém đến ba nhát, đầu
vị tử đạo mới
rời khỏi cổ.
Ngày
27-5-1900, Mathêô Lê Văn Gẫm
được Ðức Lêô XIII
tôn phong Chân Phước, và ngày
19-6-1988, Ðức Gioan Phaolô II tôn
phong Ngài lên bậc Hiển Thánh.
|
